GIÁO ÁN
BÀI 27. TIÊU HÓA Ở DẠ DÀY
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Trình bày được cấu tạo phù hợp với chức năng của dạ dày
- Nêu được diễn biến quá trình tiêu hóa thức ăn ở dạ dày
- Phân tích được những đặc điểm cấu tạo giúp dạ dày thực hiện được chức năng tiêu hóa.
2. Kỹ năng
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lớ thụng tin để tìm hiểu cấu tạo dạ dày, ruột non và tiêu hóa ở dạ dày, ruột
non.
- Kĩ năng ra quyết định không sử dụng các chất có hại cho tiêu hóa như: thuốc, rượu, bia, cà phê...;
không ăn mặn quá, ăn uống điều độ...
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực trong hoạt động nhóm
3. Thái độ
- Giáo dục ý thức giữ gìn, bảo vệ dạ dày
- Có ý thức bảo vệ môi trường để hạn chế nguyên nhân gây hại cho dạ dày.
4. Hình thành năng lực
- a. Nhóm năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, sáng tạo,
năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác.
b. Nhóm năng lực, kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học
- Các năng lực chuyên biệt trong môn Sinh học năng lực kiến thức về cấu tạo dạ dày, tiêu hóa thức
ăn ở dạ dày
- Các kĩ năng chuyên biệt trong môn Sinh học: quan sát cấu tạo dạ dày, vận dụng kiến thức vào ăn
uống…
II. Phương pháp dạy học
- Dạy học nhóm
- Hỏi chuyên gia
- Khăn trải bản
- Vấn đáp tìm tòi
III. Chuẩn bị của GV và HS
1. Chuẩn bị của GV
- Hình ảnh liên quan đến bài học
- Mô hình nửa cơ thể người
- Video về hoạt động co bóp dạ dày.

- Phiếu học tập:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
(1) Cấu tạo của dạ
dày
Vị trí
Hình dạng
Thành dạ dày
Những đặc điểm chủ
yếu tham gia vào
hoạt động tiêu hóa

(2) Đặc điểm

(3) Các hoạt động
tiêu hóa dự đoán

(4) Các hoạt động
tiêu hóa có thật

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Các hoạt động biến đổi thức ăn ở dạ dày
Biến đổi thức ăn ở dạ
dày

Các hoạt động tham
gia

Cơ quan hay tế bào
thực hiện

Tác dụng của hoạt
động

Sự biến đổi lý học

Sự biến đổi hóa học

2. Chuẩn bị của HS
- Tìm hiểu các tác nhân có hại với dạ dày và các bệnh liên quan đến dạ dày ở địa phương em.
IV. Tiến trình dạy học
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Nêu các hoạt động biến đổi thức ăn ở khoang miệng?
3. Tiến trình dạy học
3.1. Khởi động
Hoạt động GV

HOẠT ĐỘNG: KHỞI ĐỘNG
GV đặt vấn đề: Thức ăn khi qua miệng sẽ được
đi về đâu?
- Gluxit đã được tiêu hóa ở khoang miệng, vậy
nhóm thức ăn còn lại được tiêu hóa như thế
nào?

Hoạt động HS

3.2. Hình thành kiến thức
Hoạt động GV
Hoạt động HS
Nội dung bài học
HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CẤU TẠO DẠ DÀY
- PPDH: Quan sát – tìm tòi
- Kĩ thuật dạy học: Giao nhiệm vụ, tia chớp
- Hình thức dạy học: Dạy học trên lớp
- Phát triển năng lực: Năng lực tự học, quan sát và xác định vị trí, cấu tạo, sử dụng ngôn ngữ, đề
xuất dự đoán.
- GV: Treo tranh phóng to 27.1 - HS: Tự đọc các thông tin I. Cấu tạo dạ dày
hướng dẫn HS quan sát.
trong SGK, ghi nhớ thông tin. - Dạ dày hình túi thắt 2 đầu,
- Yêu cầu HS đọc thông tin - Quan sát tranh phóng to hình dung tích 3lít
- Thành dạ dày có 4 lớp:
trong SGK.
27.1.
- GV giao nhiệm vụ làm việc - Thảo luận trong nhóm thống + Lớp màng ngoài,
theo nhóm, quan sát hình, tìm nhất câu trả lời hoàn thành + Lớp cơ dày, khỏe gồm 3 lớp:
hiểu cấu tạo của dạ dày và PHT.
Cơ vòng, cơ dọc, cơ xiên
hoàn thành phiếu học tập số 1
+ Lớp niêm mạc Nhiều tuyến
- Yêu cầu HS trình bày trên - Đại diện nhóm trình bày đặc tiết dịch vị.
điểm cấu tạo của dạ dày trên + Lớp dưới niêm mạc
tranh/ mô hình
mô hình nửa cơ thể người
- Khái quát các đặc điểm cấu
tạo chủ yếu:
+ Nêu hình dạng.
- Ghi lại dự đoán của các nhóm + Tuyến tiêu hóa.
- Dự đoán các hoạt động tiêu
trên bảng.
+ Tại sao nhóm lại dự đoán hóa ghi vào cột 3.
nhóm khác nhận xét, đánh giá
những hoạt động đó?
- GV: Giới thiệu cách xác định bổ sung.
-> Tự rút ra kết luận
vị trí của dạ dày trên cơ thể

Hoạt động GV
Hoạt động HS
Nội dung bài học
HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU TIÊU HÓA Ở DẠ DÀY
- PPDH: Dạy học giải quyết vấn đề
- Kĩ thuật dạy học: Hỏi chuyên gia
- HTDH: Dạy học trên lớp
- Định hướng phát triển năng lực: Phát hiện và giải quyết vấn đề, phân nhóm các hoạt động tiêu
hóa, quan sát và phân tích, giải thích được kết quả thí nghiệm, sử dụng ngôn ngữ
- GV nêu tình huống: “ Sau khi - HS phát hiện vấn đề cần giải II. Tiêu hóa ở dạ dày
học xong cấu tạo dạ dày, 2 bạn quyết.
HS lớp 8A tranh luận với nhau
ĐÁP ÁN
về vấn đề thức ăn xuống dưới
PHIẾU
HỌC TẬP
dạ dày sẽ được tiêu hóa ra sao?
+ Một bạn cho rằng thức ăn
- Các loại thức ăn khác như
vào đến dạ dày sẽ được ngấm
Lipít, Gluxít … chỉ biến đổi về
vào thành dạ dày 1 phần, còn
mặt lý học.
lại tiếp tục đẩy xuống ruột.

+ Một bạn khác cho rằng thức
ăn ở dạ dày sẽ được biến đổi
thành 1 chất nào đó rồi mới
đẩy xuống ruột”
- GV đặt câu hỏi: Ở dạ dày
diễn ra các hoạt động tiêu hóa
thức ăn như thế nào?
- GV hướng dẫn HS lập kế
hoạch giải quyết vấn đề
- Định hướng gợi ý:
1. Nghiên cứu thí nghiệm “bữa
ăn giả” – Paplop, tìm ra dịch
tiêu hóa ở dạ dày, enzim tiêu
hóa của dạ dày.
2. Xem đoạn video về sự co
bóp dạ dày.
3. Tìm hiểu về tác dụng của
enzim ở dạ dày
4. Sắp xếp các hoạt động tìm
hiểu được vào phiếu học tập sô
2 (Bảng 27- SGK)
- Kết luận vấn đề: GV điều
khiển các nhóm trình bày –
phản biện kết quả.
- GV yêu cầu HS đánh giá kết
quả đó và đối chiếu với các dự
đoán ở hoạt động 1 (PHT số 1)
- GV đánh giá kết quả làm việc
của các nhóm và nhận xét vấn
đề đặt ra.
- GV yêu cầu HS trả lời câu
hỏi:
+ Sự đẩy thức ăn xuống ruột
nhờ hoạt động của các cơ quan
bộ phận nào?
+ Loại thức ăn Gluxít và Lipít
được tiêu hóa trong dạ dày như
thế nào?
+ Thử giải thích: Prôtêin trong
thức ăn bị dịch vị phân huỷ,
nhưng Prôtêin của lớp niêm
mạc dạ dày lại được bảo vệ,
không bị phân huỷ?
- GV yêu cầu HS lên bảng

- Thời gian lưu lại thức ăn
trong dạ dày từ 3 – 6 tiếng tuỳ
loại thức ăn
- HS thực hiện kế hoạch giải
quyết vấn đề thông qua sự gợi
ý của GV:

1. Nêu được cách tiến hành thí
nghiệm.
- Thành phần Dịch tiêu hóa
(dịch vị)
- Enzim Pepsin
2. Quan sát đoạn video mà GV
chiếu và đưa ra hoạt động co
bóp ở dạ dày (Khi đói và khi
có thức ăn)
3. Chỉ ra được tác dụng enzim
ở dạ dày: chỉ có tác dụng với
Protein (biến đổi từ Protein
thành protein dạng chuỗi ngắn)
4. HS thảo luận theo nhóm và
hoàn thành PHT số 2 (bảng 27SGK)
- Đại diện các nhóm lên bảng
trình bày và bảo vệ quan điểm.
- HS lắng nghe
- HS tự đánh giá về các dự
đoán hoạt động của dạ dày ở
phần HĐ1
- HS tự tổng hợp kiến thức.
- Yêu cầu nội dung đạt được:
+ Thức ăn được xuống dạ dày
nhờ cơ vòng môn vị.
+ Gluxít và Lipít chỉ biến đổi
về mặt lý học.
- Đại diện nhóm trình bày ->
nhóm khác nhận xét bổ sung.
- HS tự rút ra kết luận
- Với sự chuẩn bị trước ở nhà,
HS lên bảng trình bày.

trình bày phần chuẩn bị ở nhà
“ Các tác nhân gây hại cho dạ
dày và một số bệnh liên quan - HS chú ý: thời gian ăn, loại
thức ăn, lượng thức ăn.
đến dạ dày ở địa phương em”
- Từ đó, yêu cầu HS liên hệ
thực tế về các biện pháp, cách
ăn uống để bảo vệ dạ dày

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Các hoạt động biến đổi thức ăn ở dạ dày
Biến đổi thức ăn ở dạ Các hoạt động tham
Cơ quan hay tế bào
dày
gia
thực hiện
Sự biến đổi lý học
- Sự tiết dịch vị
- Tuyến vị
- Sự co bóp của dạ dày - Các lớp cơ của dạ
dày
Sự biến đổi hóa học
Hoạt động của enzim Enzim Pepsin
Pepsin

Tác dụng của hoạt
động
- Hòa loãng thức ăn
- Đảo trộn thức ăn cho
thấm đều dịch vị
Phân cắt protein chuỗi
dài thành các chuỗi
ngắn gồm 3- 10 axit
amin.

3.3. Luyện tập
Hoạt động GV
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- Sử dụng sơ đồ tư duy
- Hướng dẫn HS học theo các cụm từ khóa.
- Hoàn thành câu hỏi trắc nghiệm:
1 - Loại thức ăn nào bị biến đổi cả về vật lí và hóa học trong dạ
dày.
a) Prôtêin b) Gluxít c) Lipít
d) Khoáng
2 - Biến đổi lí học ở dạ dày gồm:
a) Sự tiết dịch vị
b) Sự co bóp của dạ dày.
c) Sự nhào trộn thức ăn. d) Cả a, b, c đều đúng.
e) Chỉ a và b đúng.
3 - Biến đổi hóa học ở dạ dày gồm:
a) Tiết các dịch vị.
b) Thấm đều dịch vị với thức ăn
c) Hoạt động của Enzim
Pepsin

Hoạt động HS
- HS tổng hợp kiến thức theo
hệ thống.
1. A
2. D
3. C

3.4. Vận dụng
Hoạt động GV
Hoạt động HS
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
“ Mẹ của Linh là công nhân may của công ty may. Hàng ngày, 1. Vị trí dạ dày: là phần phình

mẹ đi làm từ 7 giờ sáng sau khi đã ăn bữa sáng với mì ăn liền
pha nước nóng và nhiều khi là mì ăn liền khô. Giờ nghỉ trưa, mẹ
có khoảng một giờ để vừa ăn và nghỉ nghơi. Nhưng để có thêm
thu nhập thêm,mẹ của Linh thường chỉ nghỉ khoảng mười lăm
phút sau khi ăn là đi làm luôn. 6h tối mẹ mới từ công ty về, rồi
lại chuẩn bị bữa cơm tối cho gia đình và dọn nhà cửa....
Gần đây, sau khi ăn tối xong, Linh hay thấy mẹ kêu đau bụng ở
vùng trên bên trái. Mẹ của Linh đi khám ở bệnh viên thì bác sỹ
kết luận mẹ bị viêm loét dạ dày ở vùng thượng vị (gần tâm
vị).Bác sĩ đã chỉ ra nguyên nhân là do thói quen ăn uống và sinh
hoạt không điều độ của mẹ.
Bằng kiến thức đã học, em hãy giải thích rõ chứng bệnh của
mẹ bạn Linh, qua việc trả lời các câu hỏi sau:
1. Mô tả vị trí dạ dày trong cơ thể? Tâm vị ở vị trí nào của dạ
dày?
2. Theo em bị viêm loét dạ dày thì lớp tế bào của thành dạ
dày bị tổn thương đầu tiên?
3. Thói quen ăn uống, sinh hoạt và làm việc nào của mẹ Linh
có thể ảnh hưởng không tốt tới dạ dày? Giải thích?
4. Nếu là Linh thì em có lời khuyên và giúp đỡ mẹ thế nào để
mẹ điều trị bệnh bằng thuốc hiệu quả, đồng thời không để bệnh
tái phát?

lớn nhất của ống tiêu hóa,
nằm trong khoang bụng, nằm
ở điểm chính giữa đoạn thẳng
nối từ rốn tới ức.
- Tâm vị: nối liền với thực
quản, giúp tăng sức chứa của
dạ dày.
2. Viêm loét dạ dày: là căn
bệnh gây tổn thương viêm và
loét trên niêm mạc dạ dày.
3. Thói quen sinh hoạt, ăn
uống không điều độ ảnh
hưởng tới dạ dày: làm ảnh
hưởng đến đồng hồ sinh học
gây mất cân bằng sự tiết
Ăn quá nhanh khiến thức ăn
không tiêu hóa kĩ ở khoang
miệng, trực tiếp làm hại niêm
mạc dạ dày.
4. Biện pháp:
+ Nên ăn uống lành mạnh: ăn
chậm, nhai kĩ, tránh bỏ bữa,
hạn chế đồ ăn nhanh, dầu
mỡ,..
+ Vận động phù hợp

3.5. Tìm tòi và mở rộng kiến thức
Hoạt động GV

Hoạt động HS
Nội dung bài học
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI VÀ MỞ RỘNG KIẾN THỨC
- GV giao nhiệm vụ:
Có nhiều bệnh nhân ung thư dạ dày phải cắt bỏ
2/3 dạ dày mà vẫn có thể sống được. Em hãy giải
thích hiện tượng trên và cho biết, ở những bệnh
nhân đó, chức năng tiêu hóa ở dạ dày có giống
như người bình thường không?
4. Dặn dò
- Học bài theo câu hỏi cuối SGK.
- Đọc mục “ Em có biết”.
- Chuẩn bị bài mới
V. Rút kinh nghiệm
…………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………