Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021

Tiết:19, 20, 21,22, 23,24
Chủ đề:
THỜI KỲ BẮC THUỘC VÀ CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP
I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
A.MỤC TIÊU
1. Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh
- Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và cuộc sống của nhân dân
Giao Châu:
+ Chính trị: trực tiếp cai trị, chia châu, quận huyện
+Kinh tế: chiếm ruộng đất, tô thuế nặng nề
+ Xã hội và Văn hóa: đồng hóa dân tộc Việt, bắt nhân dân ta theo phong tục và luật pháp
của người Hán. Thực hiện đồng hóa về văn hóa.
+ Những thay đổi của nước ta dưới thời thuộc Đường.
- Các cuộc đấu tranh giành độc lập tiêu biểu từ năm 40 đến thế kỉ IX. (Tập trung vào các
cuộc khởi nghĩa tiêu biểu: Hai Bà Trưng - năm 40; Khởi nghĩa Lý Bí, Nước Vạn Xuân, Mai
Thúc Loan.
Rèn luyện kỉ năng lập bảng thống kê: tên cuộc khởi nghĩa, thời gian, địa điểm, người lãnh
đạo, kết quả và ý nghĩa)
- Hs biết phân tích , đánh giá những thủ đoận cai trị của phong kiến phương bắc thời bắc
thuộc; Biết tìm nguyên nhân vì sao nhân dân ta không ngừng đấu tranh chống áp bức của
phong kiến phương Bắc.
2. Năng lực:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề..
- Đọc lược đồ lịch sử. lập bảng thống kê: tên cuộc khởi nghĩa, thời gian, địa điểm,
ngườilãnh đạo, kết quả và ý nghĩa)
3. Phẩm chất :
+ Yêu nước, căm thù giặc ngoại xâm
+ Có tinh thần bảo vệ tổ quốc, trân trọng được sống trong hòa bình
+ Có trách nhiệm với công đồng.
B. BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHÂN THỨC
Nội
dung
1.
Chính
sách thống
trị tàn bạo
của phong

Nhận biết

Thông hiểu

Vận dụng thấp

Vận dụng cao

Nêu được các
chính
sách
thống trị của
phong
kiến

Giải thích được vì
sao thế lực phong
kiến phương Bắc
lại bóc lột tàn bạo

Phân tích được
hậu quả những
chính sách thống
trị của phong

Nhận xét được
mức độ tàn bạo
và thâm độc
trong chính sách
1

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
Nội
dung
kiến phương
Bắc đối với
nước ta
.
II.Sự
chuyển biến
về kinh tế,
văn hóa, xã
hội
trong
thời kỳ Bắc
thuộc
III.
Các
cuộc
đấu
tranh
của
nhân dân ta
chống
phong kiến
phương Bắc

Nhận biết

Thông hiểu

Vận dụng thấp

Vận dụng cao

phương
Bắc và đồng hóa đối kiến phương Bắc bóc lột và đồng
đối với nhân với nhân dân ta.
đối với đất nước hóa của phong
dân ta.
ta.
kiến phương Bắc
đối với nhân dân
ta.
Trình bày Lý giải được tại Khám phá được Đánh giá được
được tình hình sao dưới ách đô hộ những sáng tạo những thành tựu
kinh tế, văn của các triều đại về văn hóa của về kinh tế, văn
hóa của nước phong kiến phương nhân dân ta thời hóa của nhân
ta trong thời kì Bắc tình hình kinh Bắc thuộc.
dân ta thời Bắc
Bắc thuộc.
tế, văn hóa nước ta
thuộc.
vẫn phát triển.
Trình bày được
các cuộc đấu
tranh của nhân
dân ta thời kì
Bắc thuộc

Lý giải được tại
sao nhiều cuộc
khởi nghĩa liên tiếp
nổ ra trong thời kì
Bắc thuộc.

Xác định được
điểm giống nhau
của các cuộc
khởi nghĩa dưới
thời Bắc thuộc

Bình luận cuộc
đấu tranh của
nhân dân ta thời
Bắc thuộc. Rút
ra bài học từ
những cuộc đấu
tranh của nhân
dân ta trong thời
kì Bắc thuộc.

C.HỆ THỐNG CÂU HỎI
Câu hỏi nhận biết:
1. Nêu những biến đổi địa giới hành chính nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ X.
2. Nêu chính sách cai trị của các triều đại phong kiến đối với nước ta ntn?
3. Nêu dẫn chứng về sự phát triển của nông nghiệp nước ta trong các thế kỉ I - X.
4. Nhân dân ta đã ứng dụng kĩ thuật gì để chống sâu bọ châm đục thân cây cam ? Theo
em, việc ứng dụng kĩ thuật này nói lên điều gì
5. - Kể tên những ngành thủ công nghiệp và thương nghiệp ở địa phương em có từ thời
Bắc thuộc được lưu truyền đến ngày nay
Câu hỏi thông hiểu
1. Vì sao sau khi chiếm được nước ta, các triều đại phong kiến phương Bắc thường tổ
chức lại cách cai trị và thay đổi tên gọi ?
2. Phương thức bóc lột cơ bản của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân
dân ta là gì ? Vì sao nhà Hán lại giữ độc quyền về muối và sắt ?
2

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
3.

Dưới thời nhà Đường, hình thức bóc lột đối với nhân dân ta có gì thay đổi so với
trước ?
4. Em có nhận xét gì về sự chuyển biến xã hội nước ta?
5. Tình hình văn hóa nước ta có gì thay đổi? Theo em, việc chính quyền đô hộ mở
trường học ở nước ta nhằm mục đích gì?
6. Vì sao người Việt mặc dù bị đồng hóa vẫn giữ được phong tục, tập quán và tiếng nói
của tổ tiên?
7. Trình bày nguyên nhân, thời gian, địa điểm và kết quả ý nghĩa cuộc khởi nghĩa Hai
Bà Trưng, khởi nghĩa Bà Triệu
8. Cuộc khởi nghĩa Lý Bí giành được thắng lợi nhờ những nguyên nhân nào? Sau khi
giành được ngày thắng lợi, Lí Bí đã làm gì? Vì sao Lý Bí không xưng vương mà lại
xưng đế? Theo em đặt tên nước Vạn Xuân có ý nghĩa gì?
9. Trình bày nguyên nhân, kết quả khởi nghĩa Mai Thúc Loan
Câu hỏi vận dụng
1. Các chính sách vơ vét, bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc đã để
lại hậu quả gì cho đất nước ta bấy giờ
2. Trình bày những đóng góp của phụ nữ trong cuộc khởi nghĩa Bà Trưng, Bà Triệu?
3. Có đúng hay không khi cho rằng các triều đại phong kiến phương Bắc thường tổ chức
lại các bộ máy cai trị nhằm biến nước ta thành đơn vị hành chính của Trung Quốc??
4. Hãy nhận xét và những chuyển biến về cơ cấu xã hội ở nước ta giữa hai thời kì trên
Văn lang và Âu lạc
Câu hỏi vận dụng cao
1. Em hãy tìm hiểu những phong tục, tập quán và tín ngưỡng của người Việt được nhân dân
ta giữ gìn, phát huy trong thời kì chống phong kiến phương Bắc.
2. Em hãy cùng bạn sưu tầm ca dao, tục ngữ và hò vè của nhân dân ta qua các thời kì lịch sử
lên án chính sách cai trị, bóc lột của các triều đại phong kiến phương Bắc.
3. Hãy kể tên những phong tục, tín ngưỡng và lễ hội điển hình ở địa phương em
4. Đóng vai là nhà sử học và tuyên truyền viên, em hãy chia sẻ với gia đình, bạn bè qua hòm
thư điện tử (email) hoặc trang cá nhân (facebook) về những giá trị văn hoá mà người Việt
còn lưu giữ trong thời kì chống phong kiến phương Bắc.
Đánh giá công lao của các anh hùng dân tộc trong thời kỳ này.
D. KẾ HOẠCH THỰC HIỆN CHỦ ĐỀ
Hoạt
Nội dung
Thời Thời
Nội dung cụ thể
Hình
Thiết
bị
động
điểm lượng
thức
DH,
Học
TCDH liệu
Khởi
19
5p
động
Hình
I.Chính sách
40p
1.Sự thay đổi về hành
Bản
đồ
thành
cai trị của các
chính
trống Việt
3

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
kiến
thức

tiều đại phong
kiến phương 20
Bắc
II.Sự chuyển 21
biến về kinh
tế, văn hóa, xã
hội trong thời
kỳ Bắc thuộc
III.Các cuộc 22
đấu
tranh
giành lại độc
lập và bảo vệ
bản sắc dân
tộc
23

20p
25p
20p

20p

2.Chính sách cai trị
3.Chính sách bóc lột
1.Tình hình kinh tế
nước ta có gì thay đổi
dưới thời Bắc thuộc
2.Những chuyển về xã
hội và văn hóa nước ta
dưới thời Bắc thuộc
1. Khởi nghĩa Bà Trưng
và cuộc kháng chiến
chống quân xâm lược
Hán (42-43))
2 Khởi nghĩa Bà Triệu

20p

3. Khởi nghĩa Lý Bí

10p

4.Cuộc kháng chiến
chống quân Lương của
Triệu Quang Phục
5.Khởi nghĩa Mai Thúc
Loan
6.Khởi nghĩa Phùng
Hưng
Tìm hiểu đặc điểm, bài
học kinh nghiệm của
phong trào đấu tranh
Tìm hiểu các phong tục
tập quán
Tìm hiểu các hoạt động
tưởng nhớ tới các anh
hùng

25p

25p

15p
24

20p

Luyện
tập

10p

Vận
dụng
Mở
rộng

10
5

Nam
Tranh ảnh
Tranh ảnh

Sơ đồ phân
hóa xã hội
Tranh ảnh,
video

Tranh ảnh,
video
Tranh ảnh,
video
Tranh ảnh,
video
Tranh ảnh,
video
Tranh ảnh,
video
Phiếu học
tâp
Phiếu học
tập
Các trang
wes

E. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- Máy tính- Các video
- Giáo án word và Powerpoint.
- Hình ảnh và lược đồ các cuộc khởi nghĩa .
4

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
- Những tư liệu lịch sử về các nhân vật lịch sử.
2. Chuẩn bị của học sinh
- Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
- Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về các cuộc khởi nghĩa .
II. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a, Mục tiêu: Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết về đất nước ta dưới ách thống
trị của các triều đại phương Bắc
b.Nội dung: HS dưới sự hướng dẫn của GV xem tranh ảnh để trả lời các câu hỏi theo
yêu cầu của giáo viên
c) Sản phẩm: trình bày sơ lược về chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương
Bắc đối với nước ta
d) Tổ chức thực hiện:
a.Giao nhiệm vụ:
GV có thể giới thiệu : Từ khi nước Âu Lạc bị nhà Triệu xâm lược, kể từ đó, các triều đại
phong kiến phương Bắc kế tiếp nhau áp đặt nhiều chính sách cai trị, bóc lột nhân dân ta,
làm cho xã hội có những chuyển biến sâu sắc. Trước khi tìm hiểu về chế độ cai trị của
các triều đại phong kiến phương Bắc và những chuyển biến của xã hội nước ta trong thời
kì Bắc thuộc cũng như các cuộc đấu tranh của nhan dân ta. Các em hãy quan sát hình các
hình ảnh sau và cho biết những hiểu biết của mình về một số nội dung sau :
- Em biết gì về chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân
dân ta (từ năm 179 TCN đến thế kỉ X) ?
- Những phong tục tập quán, tín ngưỡng nào của nhân dân ta thời Hùng Vương còn
được lưu giữ đến ngày nay ? Em hãy lí giải vì sao nhân dân ta vẫn lưu giữ được.

(2) HS thực hiện nhiệm vụ:
- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao.
- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực hiện
nhiệm vụ học tập của HS.
5

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
(3) Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
Dự kiến sản phẩm:
Chính sách cai trị của  các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta vô
cùng tàn bạo, chia lại đơn vị hành chính, cử quan lại người Hán cai trị tới cấp huyện, tiến
hành bóc lột dã man bằng các loại thuế và lao dịch nặng nề, vơ vét tài nguyên bằng cách
bắt cống nộp, đẩy nhân dân ta vào cảnh khốn cùng. Thâm hiểm nhất là chính sách đồng
hoá dân ta về mọi mặt hòng xoá bỏ dân tộc ta... 
Những phong tục, và tín ngưỡng nào của nhân dân ta thời Hùng Vương còn được lưu
giữ đến ngày nay theo như ảnh lần lượt là: Têm trầu, nhuộm răng đen, gói bánh trưng
ngày tết, thờ cúng ông bà tổ tiên
Lí giải: bởi đây là những nét đẹp văn hóa sâu sắc và vô cùng ý nghĩa đậm bản sắc văn
hóa, tín ngưỡng phù hợp với con người đất Việt
- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV có thể gọi HS trình bày sản phẩm của mình.
HS có thể không trả lời đúng và đủ tất cả các câu hỏi trên, nhưng điều đó không quan
trọng, bởi vì đó là những câu hỏi gây hứng thú tìm hiểu điều chưa biết đối với HS, câu
hỏi có tính chất khởi động nhận thức của HS.
GV giới thiệu về nội dung của chủ đề :
I. Chính sách cai trị của các tiều đại phong kiến phương Bắc
II. Sự chuyển biến về kinh tế, văn hóa, xã hội trong thời kỳ Bắc thuộc
III. Các cuộc đấu tranh giành lại độc lập và bảo vệ bản sắc dân tộc
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
I. CHÍNH SÁCH CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC
1.Sự thay đổi về hành chính
a) Mục tiêu: nhận biết và ghi nhớ được sự biến đổi địa giới hành chính nước ta từ năm
179 TCN đến thế kỉ X
b) Nội dung: Nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, lược đồ suy nghĩ cá nhân,
thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm: trình bày được sự thay đổi về tên gọi qua các thời kỳ cai trị của phong
kiến phương Bắc và lý giải được sở dĩ có sự thay đổi đó là vì để dễ bề cai trị và làm cho
chúng ta quên đi nguồn gốc
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên học sinh
Chuẩn KT cần đạt
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
1.Nhà Hán: chia nước ta
GV yêu cầu HS đọc mục 1 bài 11 SGK trang 47; mục 1 thành ba quận : Giao Chỉ,
bài 19 trang 52 và mục 1 bài 21 trang 58, mục 1 bài 23 Cửu Chân và Nhật Nam,
trang 62
gộp với 6 quận của Trung
Sau đó, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi :
Quốc thành châu Giao.
- Nêu những biến đổi địa giới hành chính nước ta từ 2.Nhà Ngô: tách châu Giao
6

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
năm 179 TCN đến thế kỉ X.
thành Quảng Châu (thuộc
- Vì sao sau khi chiếm được nước ta, các triều đại Trung Quốc)
phong kiến phương Bắc thường tổ chức lại cách cai trị và Giao Châu (nước Âu Lạc
và thay đổi tên gọi ?
cũ).
GV chia HS thành 4 nhóm mỗi nhóm tìm hiểu 1 thời 3.Nhà Lương: chia lại nước
kỳ
ta thành 6 châu : Giao
Nhóm 1 thời Hán
Châu, Ái Châu,
Nhóm 2 thời Ngô
Đức Châu, Lợi Châu, Minh
Nhóm 3 thời Lương
Châu và Hoàng Châu
Nhóm 4 thời Đường
4.Nhà Đường: đổi Giao
Yêu cầu các nhóm trình bày trên bảng phụ
Châu thành An Nam đô hộ
GV theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc những bằng hệ phủ để cai quản
thống câu hỏi gợi mở (các câu hỏi này có thể gợi ý 12 châu
trong phần trình bày của các nhóm):
 Thay đổi tên gọi để
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
nhân dân ta quên đi
HS đọc SGK và thực hiện hoạt động cá nhân, thảo luận
cội nguồn dân tôc để
nhóm, cử đại diện ghi lại kết quả
chúng dễ bề cai trị
-Thời gian hoàn thành bản báo cáo 5 phút
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Các nhóm lần lượt cử đại diện trình bày
- sản phẩm thể hiện trên bảng phụ
- và chỉ được địa giới trên bản đồ
- các nhóm khác nhận xét bổ sung theo kỉ thuật 3-2-1
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học
tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả
thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học sinh bang bài tập
nối
Nối tên các triều đại phong kiến phương Bắc tương ứng với chính sách đô hộ của họ trên
đất nước ta.
1. Nhà Hán
a) tách châu Giao thành Quảng Châu (thuộc Trung Quốc)
và Giao Châu (nước Âu Lạc cũ).
2. Nhà Ngô
b) chia nước ta thành ba quận : Giao Chỉ, Cửu Chân và
Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung Quốc thành châu
Giao.
3. Nhà Lương
c) đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ để cai quản
12 châu
7

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
4. Nhà Đường

d) chia lại nước ta thành 6 châu : Giao Châu, Ái Châu,
Đức Châu, Lợi Châu, Minh Châu và Hoàng Châu.

Giáo viên mở rộng
Giao Chỉ
Tên vùng đất thời Bắc thuộc, bao gồm vùng Bắc Bộ ngày nay. Thời nhà Hán, Giao Chỉ gồm
12 huyện với 92.440 hộ và 743.237 nhân khẩu.
Cửu Chân
Tên vùng đất thời Bắc thuộc, bao gồm vùng đất Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh ngày nay.
Nhà Hán chia Cửu Chân thành 7 huyện với 35.734 hộ và 166.013 nhân khẩu.
Nhật Nam
Thời nhà Hán gồm những vùng đất từ đèo Ngang trở vào Nam, đến Quảng Nam, Đà Nẵng
với 5 huyện, 15.640 hộ và 689.458 nhân khẩu.
Bắc thuộc (thời kì)
Thời kì nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ trong hơn 1000 năm (từ năm
179 TCN khi bị nhà Triệu xâm lược đến đầu thế kỉ X và hoàn toàn thoát khỏi ách đô hộ với
chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền năm 938).
Các triều đại phong kiến Trung Quốc thay nhau thống trị nước ta :
– Nhà Triệu (179 TCN - 111 TCN)
– Nhà Hán (111 TCN - 220)
– Nhà Ngô (222 - 280)
– Nhà Tấn (280 - 420)
– Nhà Tống (420 - 479)
– Nhà Tề (479 - 505)
– Nhà Lương (505 - 543)
– Nhà Tuỳ (603 - 723)
– Nhà Đường (723 - 938)
2. Chính sách cai trị của các triều đại phương Bắc đối với nước ta thế kỉ II TCN đến
thế kỷ IX
a. Về chính trị
a) Mục tiêu: Trình bày được chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phướng Bắc đối
nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ X
b) Nội dung hoạt động: Nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh, lược đồ suy nghĩ cá
nhân, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm học tập: ghép đúng các cặp và trả lời được Về chính trị: Thiết lập bộ máy cai
trị do người Hán nắm giữ đến tận các huyện; Dùng mọi thủ đoạn: lực lượng quân sự, mua
chuộc, chia rẽ
d) Cách thức tiến hành hoạt động
GV tổ chức trò chơi mảnh ghép: GV chuẩn bị 5 cặp thẻ ghép, chọn 10 bạn lên phát cho
8

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
mỗi bạn 1 thẻ trong đó có 5 thẻ câu hỏi và 5 thẻ câu trả lời
Thẻ bài:
1. Sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng, nhà Hán cai trị nước ta như thế nào? 
2. Nhà Lương áp dụng chính sách cai trị nhân dân như thế nào?
3. Để đối phó với các cuộc đấu tranh giành độc lập ngày càng mạnh của người Việt, chính
sách cai trị của nhà Đường có gì khác biệt so với trước?
4. Trụ sở của An Nam hộ phủ do nhà Đường đặt tại ở đâu?
5. Theo bạn vì sao nhà Đường quan tâm đến sửa sang các đường giao thông, đăó lũy và tăng
thêm quân đồn trú đến cấp huyện?
6. Nhà Hán đưa người Hán sang thay người Việt làm huyện lệnh, trực tiếp cai quản đến tận
cấp huyện.
7. Nhà Lương cử người có cùng dòng họ với vua, hoặc dòng họ có danh tiếng , quyền thế
sang nắm các chức vụ để cai trị.
8. Nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam Đô hộ phủ, rồi cử người Trung Quốc xuống
cai trị đến tập cấp châu, huyện. Dưới cấp huyện là hương và xã vẫn do người Việt cai quản.
9. Đặt tại Tống Bình (Hà Nội ngày nay)
10. Nhằm phục vụ tối đa cho chính sách vơ vét, bóc lột kinh tế và đàn áp các cuộc đấu tranh
giành độc lập của nhân dân ta
Dự kiến mảnh ghép
1. Sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng, 6. Nhà Hán đưa người Hán sang thay người Việt
nhà Hán cai trị nước ta như thế làm huyện lệnh, trực tiếp cai quản đến tận cấp
nào? 
huyện.
2. Nhà Lương áp dụng chính sách 7. Nhà Lương cử người có cùng dòng họ với vua,
cai trị nhân dân như thế nào?
hoặc dòng họ có danh tiếng , quyền thế sang nắm
các chức vụ để cai trị.
3. Để đối phó với các cuộc đấu 8. Nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam Đô hộ
tranh giành độc lập ngày càng phủ, rồi cử người Trung Quốc xuống cai trị đến tập
mạnh của người Việt, chính sách cấp châu, huyện. Dưới cấp huyện là hương và xã
cai trị của nhà Đường có gì khác vẫn do người Việt cai quản.
biệt so với trước?
4. Trụ sở của An Nam hộ phủ do 9. Đặt tại Tống Bình (Hà Nội ngày nay)
nhà Đường đặt tại ở đâu?
5. Theo bạn vì sao nhà Đường 10. Nhằm phục vụ tối đa cho chính sách vơ vét, bóc
quan tâm đến sửa sang các đường lột kinh tế và đàn áp các cuộc đấu tranh giành độc
giao thông, đăó lũy và tăng thêm lập của nhân dân ta
quân đồn trú đến cấp huyện?
Có thể cho HS xem video Hào khí Ngàn năm tập 30 https://youtu.be/_ZpNAggVeeY
Hoạt động của giáo viên
Chuẩn KT cần đạt
9

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV phát thẻ câu hỏi cho 5 học sinh và phát 5 thẻ đáp án
cho 5 học sinh khác
- GV giao nhiệm vụ cho HS hãy ghép câu trả lời với câu
hỏi
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc thông tin trong thẻ ghép và nghe các bạn đọc các
câu hỏi để xác định nội dung của mình cần trả lời câu hỏi
nào?
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
HS thực hiện ghép các cặp theo đúng yêu cầu
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến
thức đã hình thành cho học sinh

Về chính trị:
-Thiết lập bộ máy cai trị
do người Hán nắm giữ
đến tận các huyện.
-Dùng mọi thủ đoạn:
lực lượng quân sự, mua
chuộc, chia rẽ…

b. Về kinh tế, văn hóa
a) Mục tiêu: nhận biết và ghi nhớ được nội dung chủ yếu các chính sách cai trị của phong
kiến phương Bắc đối với dân ta
b) Nội dung: Nghiên cứu sách giáo khoa quan sát tranh ảnh suy nghĩ cá nhân, thảo luận
nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm: trả lời được
Về kinh tế:
+Đặt nặng nhiều thứ thuế
+Cống nạp sản vật quý, lao dịch nặng nề.
-Về văn hóa:
+ Du nhập những phong tục, luật lệ của người Hán vào nước ta
+ Mở trường dạy chữ Hán
+ Đưa người Hán sang ở lẫn với dân ta
=>Chính sách thâm hiểm nhất: Là chính sách đồng hóa
10

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
d) Tổ chức thực hiện:
Có thể cho HS xem video Hào khí Ngàn năm tập 30
Hoạt động của giáo viên
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- HS tiếp đọc mục 1 SGK trang 47; mục 1 bài 19
trang 52 và mục 1 bài 21 trang 58, mục 1 bài 23
trang 62
- Chia lớp thành 3 nhóm và thảo luận câu hỏi:
- Phương thức bóc lột cơ bản của các triều đại
phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta là gì ?
Vì sao nhà Hán lại giữ độc quyền về muối và sắt ?
- Dưới thời nhà Đường, hình thức bóc lột đối với
nhân dân ta có gì thay đổi so với trước
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu, thảo luận nhóm,
cử đại diện ghi lại kết quả
-Thời gian hoàn thành bản báo cáo 5 phút
Trong quá trình thực hiện có thể nghe các câu gợi ý
của giáo viên
Ngoài câu hỏi chính GV đưa thêm các câu hỏi gợi
mở để HS dễ thực hiện nhiệm vụ
? Ngoài đàn áp bóc lột bằng thuế má...chúng còn
thực hiện những chính sách gì?
? Vì sao nhà Hán tiếp tục thi hành chủ trương đưa
người Hán sang ở nước ta?
- Đồng hóa dân tộc ta.
? Nhà Hán đã dùng thủ đoạn gì để đồng hóa dân tộc
ta?
- Biến nước ta thành quận, huyện của Trung Quốc.
? Vì sao phong kiến phương Bắc muốn đồng hóa
dân ta?
- Xóa bỏ sự tồn tại của dân tộc ta.

https://youtu.be/_ZpNAggVeeY
Chuẩn KT cần đạt
Phương thức bóc lột cơ bản
của các triều đại phong kiến
phương Bắc đối với nhân
dân ta là:
 Đặt ra nhiều thứ thuế
vơ vé, bóc lột kinh tế
nước ta
 Cống nạp các sản vật
quý hiếm như: vàng,
bạc, ngọc trai,
 Giữ độc quyền về sản
xuất và buôn bán sắt,
muối
 Quan lại trong chính
quyền đô hộ dựa vào
quyền hành, ra sức bóc
lột dân chúng đế làm
giàu.
 Đưa dân nghèo và các
tội nhân sang Giao
Châu làm việc cùng
người Việt trong các
đồn điền để thực hiện
âm mưu đồng hóa.
Thời Bắc thuộc bọn thống
trị
phương
Bắc
độc
quyền,và đánh thuế nặng về
sắt và muối vì đó là hai thứ
quan trọng của cuộc sống
(thức ăn và công cụ sản xuất)
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
Bọn thống trị Trung Quốc
- Các nhóm lần lượt cử đại diện trình bày
làm việc này để dân ta ngu
- sản phẩm thể hiện trên bảng phụ
dốt,lạc hậu,nhằm bóc lột,nô
- các nhóm khác nhận xét bổ sung theo kỉ thuật 3-2- dịch,thống trị,dân ta lâu
1
dài,tiến tới đồng hóa dân tộc
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học ta
11

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả.
GV. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho
học sinh
-Về kinh tế:
+Đặt nặng nhiều thứ thuế
+Cống nạp sản vật quý, lao dịch nặng nề.
-Về văn hóa:
+ Du nhập những phong tục, luật lệ của người Hán
vào nước ta
+ Mở trường dạy chữ Hán
+ Đưa người Hán sang ở lẫn với dân ta
=>Chính sách thâm hiểm nhất:
Là chính sách đồng hóa, vì muốn biến nước ta thành
một phần của lãnh thổ Trung Quốc, dân ta thành dân
Trung Quốc

Dưới thời nhà Đường, hình
thức bóc lột đối với nhân
dân ta là tô, dung, điệu, duy
trì phương thức cống nạp,
ngoài thuế ruộng đất chúng
còn đặt ra nhiều thứ thuế
như: thuế muối, thuế sắt,
thuế đay, thuế tơ. Các thợ thủ
công tài giỏi của ta bị bắt hết
sang phương Bắc để xây
dựng kinh đô.

II. SỰ CHUYỂN BIẾN VỀ KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI TRONG THỜI KỲ BẮC
THUỘC
1.Tình hình kinh tế nước ta có gì thay đổi dưới thời Bắc thuộc
a) Mục tiêu: nhận biết và ghi nhớ sự phát triển của nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương
nghiệp nước ta thế kỉ I - X.
b) Nội dung: Huy động hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu sách giáo khoa quan sát
tranh ảnh suy nghĩ cá nhân, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm: trả lời được mặc dù bị kìm hãm nhưng nền kinh tế nước ta vẫn phát triển điều
đó khẳng đinh ý chí vươn lên của dân tộc ta bất luận trong hoàn cảnh nào.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên- học sinh
Chuẩn KT cần đạt
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Mặc dù còn hạn chế về kĩ
- HS đọc mục 2 bai 19 trả lời câu hỏi
thuật, nhưng nghề sắt vẫn
- Nêu dẫn chứng về sự phát triển của nông nghiệp nước phát triển : các công cụ
ta trong các thế kỉ I - X.
như rìu, mai, cuốc, dao...
- Nhân dân ta đã ứng dụng kĩ thuật gì để chống sâu bọ làm bằng sắt được dùng
châm đục thân cây cam ? Theo em, việc ứng dụng kĩ phổ biến.
thuật này nói lên điều gì
- Biết đắp đê phòng lụt,
- Kể tên những ngành thủ công nghiệp và thương nghiệp biết trồng lúa hai vụ một
ở địa phương em có từ thời Bắc thuộc được lưu truyền năm.
đến ngày nay
- Nghề gốm, nghề dệt,...
12

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Các nhóm lần lượt cử đại diện trình bày
- sản phẩm thể hiện trên bảng phụ
- các nhóm khác nhận xét bổ sung theo kỉ thuật 3-2-1
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả
thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa
các kiến thức đã hình thành cho học sinh

cũng được phát triển.
- Các sản phẩm nông
nghiệp và thủ công được
trao đổi ở các chợ làng.
Chính quyền đô hộ giữ
độc quyền ngoại thương.

2.Những chuyển về xã hội và văn hóa nước ta dưới thời Bắc thuộc
a) Mục tiêu: nhận biết và ghi nhớ được sự phân hoá xã hội, sự truyền bá văn hoá
phương Bắc và cuộc đấu tranh gìn giữ văn hoá dân tộc
b) Nội dung: Huy động hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu sách giáo khoa,
quan sát sơ đồ suy nghĩ cá nhân, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi của giáo viên
c) Sản phẩm: các nhóm trả lời được các câu hỏi của nhóm mình và đánh giáo được sản
phẩm nhóm bạn
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên- học sinh
Chuẩn KT cần đạt
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Sơ đồ phân hóa xã hội
- HS đọc mục 3 SGK bài 20 trang 55 và quan sát sơ đồ phân Thời Văn Thời kì bị
hóa xã hội
Lang - Âu đô hộ
- Chia lớp thành 6 nhóm và thảo luận câu hỏi:
Lạc
+ Nhóm 1,2: ? Em có nhận xét gì về sự chuyển biến xã hội
Vua
Quan lại đô
nước ta?
hộ
? Tình hình văn hóa nước ta có gì thay đổi?
Quý tộc
Hào trưởng
+ Nhóm 3,4: ? Theo em, việc chính quyền đô hộ mở trường
Việt,
địa
học ở nước ta nhằm mục đích gì?
chủ Hán
+ Nhóm 5,6: ? Những phong tục tập quán nào ta còn
Nông dân Nông dân
? Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục, tập quán và công xã
công xã
tiếng nói của tổ tiên?
Nông dân
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
lệ thuộc
HS đọc SGK hoạt động cá nhân, rồi thảo luận nhóm, cử đại
Nô tì
Nô tì
diện ghi kết quả
- Chính quyền đô hộ mở
Nhóm 1 dựa vào sơ đồ để trình bày
một số trường học dạy chữ
Nhóm 2 dựa vào tư liệu SGK
Hán tại các quận, huyện và
Nhom 3 Liên hệ thực tế để trình bày
tiến hành du nhập Nho
13

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Các nhóm lần lượt cử đại diện trình bày
- sản phẩm thể hiện trên bảng phụ
- các nhóm khác nhận xét bổ sung theo kỉ thuật 3-2-1
(các câu hỏi này có thể gợi ý trong phần trình bày của các
nhóm)
? Em hãy cho biết xã hội thời Văn Lang – Âu Lạc đã bị phân
hóa thành những tầng lớp nào? Xã hội có sự phân biệt giàu
nghèo chưa?
- Thời Văn Lang – Âu Lạc bị phân hóa thành 3 tầng lớp:
Qúy tộc, nông dân công xã và nô tì.
- Xã hội chưa có sự phân biệt giàu nghèo…
? Bộ phận đông đảo nhất của xã hội Âu Lạc là ai? Họ có vai
trò trong xã hội như thế nào?
- HS:…
? Nô tì trong xã hội thời kỳ bị đô hộ có cuộc sống ra sao?
- GV hình thành khái niệm "đồng hóa" cho HS.
? Nét mới về văn hóa nước ta trong các thế kỷ I – VI là gì?
- Đấu tranh chống đồng hóa, giữ gìn phong tục tập quán, văn
hóa dân tộc…
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả.
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. Chính xác hóa các kiến
thức đã hình thành cho học sinh

giáo, Đạo giáo... và những
luật lệ, phong tục tập quán
của người Hán vào nước
ta.
- Tổ tiên ta đã kiên trì đấu
tranh bảo vệ tiếng nói,
phong tục và nếp sống của
dân tộc ; đồng thời cũng
tiếp thu những tinh hoa
của nền văn hoá Trung
Quốc và các nước khác
làm phong phú thêm nền
văn hoá của mình.

? Hãy nhận xét và những chuyển biến về cơ cấu xã hội ở nước ta giữa hai thời kì trên:

- Dự kiến sản phẩm
So với thời Văn Lang - Âu Lạc, xã hội thời này đã có nhiều thay đổi:
 Đứng đầu không phải là vua, nắm giữ mọi quyền hành như thời Văn Lang-Âu
Lạc nữa mà thay vào đó dưới thời kì bị đô hộ đứng đầu là quan lại Hán, sau đó
đến địa chủ Hán, hào Trưởng người Việt.
14

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
Xã hội bị phân hóa giàu nghèo. Nông dân dưới thời kị bị đô hộ bị chia làm hai
loại: Nông dân công xã vầ nông dân lệ thuộc. Một số người bị bắt làm nô lệ
=> Đó là những tầng lớp xã hội mới, chưa có ở thời Văn Lang - Âu Lạc.


III.CÁC CUỘC ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP TIÊU BIỂU TỪ NĂM 40 ĐẾN
THẾ KỶ IX
1. Khởi nghĩa Bà Trưng và cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán (42-43))
a) Mục tiêu: trình bày được những nét chính về các cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng và
cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán, ghi nhớ được nhân vật Bà Trưng, hiểu
được đặc điểm, ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của cuộc khởi nghĩa Hai Bà
Trưng. Rèn luyện kỉ năng quan sát tranh, sử dụng lược đồ
b) Nội dung: Huy động hiểu biết đã có của bản thân và nghiên cứu sách giáo khoa quan
sát tranh ảnh, lược đồ suy nghĩ cá nhân, thảo luận nhóm hoàn thành bảng thống kê.
Trình bày diễn biến trên bản đồ
c) Sản phẩm: hoàn thành bảng thống kê và trình bày diễn biến trên lược đồ
d) Tổ chức thực hiện:
1.1 Khởi nghĩa Hai Bà Trưng
Hoạt động 1
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Yêu cầu HS đọc mục 2 bài 17 trang 48 và mục 4 bài 29 trang 56 hoàn thành bảng
sau vào vở
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi
thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Các nhóm trình bày, phản biện.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Dự kiến sản phẩm
Bài làm:
Nội dung

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Nguyên nhân

Chính sách thống trị tàn bạo của nhà Hán.
Thi Sách bị giết.

Chống quân xâm lược

Quân Hán

Thời gian, địa điểm

Mùa xuân năm 40, cuộc khởi nghĩa bùng nổ.
Tại: Hát Môn (Phúc Thọ, Hà Nội)

Kết quả

Quân Hán bị đánh tan, Tô Định trốn về Nam Hải, cuộc khởi
15

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
nghĩa tháng lợi.
Năm 43 Nhà Hán sang tấn công Hai Bà Trưng tiếp tục tổ
chức kháng chiến, cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt nhưng
không thành công
Hoạt động 2: Tổ chức cho HS lên trình bày diễn biến trên lược đồ
- HS trình bày

- Các HS khác theo dõi và nhận xét
- GV nhận xét đánh giá tổng quát
1.2, Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán (42-43)
Tổ chức cho HS xem video Hào khí Ngàn năm tập 35 Bà Trưng giao chiến với Mã
Viện https://youtu.be/dxjhkPUrMjE
Hoạt động của giáo viên
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- HS đọc mục 2. Thảo luận nhóm cặp đôi
+ Quan sát hình 44 SGK, trình bày được diễn biến của
cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán.
GV hỗ trợ các em những bằng hệ thống câu hỏi gợi mở
? Năm 42 quân Đông Hán đã tấn công vào nước ta như
thế nào?
- GV giải thích thêm: Hợp Phố (Quảng Châu – Trung
Quốc ngày nay) Hợp Phố nằm trong châu Giao.
?Tại sao Mã Viện lại được chọn làm chỉ huy đạo quân
xâm lược?

Chuẩn KT cần đạt
a. Diễn biến, kết quả
- Thời gian: từ tháng 4 42 đến tháng 11 - 43.
- Những trận đánh chính:
Hợp Phố
Lãng Bạc
Cổ Loa
Mê Linh
Cấm Khê.
Hai Bà Trưng hi sinh oanh
16

Lịch sử 6 - Năm học 2020-2021
? Em có nhận xét gì về lực lượng của nhà Đông Hán?
liệt trên đất Cấm Khê.
? Nhận xét về lực lượng quân Hán ở lần sau với lần - Cuộc kháng chiến còn
trước?
tiếp tục đến tháng 11 - 43.
? Sau khi chiếm được Hợp Phố ...