SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
PHÒNG GD&ĐT HUYỆN BA VÌ
ĐỔI MỚI CÔNG TÁC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
CẤP THCS
NĂM HỌC 2015-2016
NỘI DUNG
Phần 1: Những vấn đề chung
Quan điểm chỉ đạo;
Thực trạng công tác kiểm tra đánh giá ở VN
Định hướng đổi mới giáo dục phổ thông sau năm 2015
IV. Một số vấn đề chung về năng lực
V. Định hướng đổi mới kiểm tra đánh giá


QUAN ĐiỂM CHỈ ĐẠO

1 Nghị quyết TƯ 8 về “ Đổi mới căn bản toàn diện Giáo dục và Đào tạo
2. Bối cảnh hiện nay
3. Đề án đổi mới chương trình SGK của Bộ GD& ĐT
4. Công văn 5555 về hướng dẫn hoạt động sinh hoạt chuyên môn về đổi mới PPDH và kiểm tra đánh giá
5. Công văn 8773 về hướng dẫn ra đề kiểm tra theo ma trận
II. Thực trạng kiểm tra đánh giá tại VN ?
Chưa xác định đầy đủ, rõ ràng mục đích, triết lý đánh giá: đánh giá nhằm thúc đẩy, hình thành khả năng gi ở HS?...
Đánh giá trong lớp học chủ yếu mới chỉ tập trung vào đánh giá KQHT, cho điểm để xếp loại HS, xem nhẹ đánh giá trong tiến trình nhằm phản hồi để điều chỉnh /cải tiến hoạt động dạy và học.
GV cũng gặp rất nhiều khó khăn khi phải đánh giá các hoạt động giáo dục (hoạt động giáo dục NGLL, đánh giá đạo đức, trải nghiệmsáng tạo, giá trị sống, kỹ năng sống…).

www.themegallery.com

4. Hoạt động KTĐG chưa bảo đảm yêu cầu khách quan, chính xác, công bằng;
- Việc kiểm tra chủ yếu chú ý đến yêu cầu tái hiện kiến thức và đánh giá qua điểm số đã dẫn đến tình trạng GV và HS duy trì dạy học theo lối "đọc-chép" thuần túy, HS học tập thiên về ghi nhớ, ít quan tâm vận dụng kiến thức.
- Chưa chú trọng rèn luyện năng lực tự học cho HS.
5. Nhiều GV chưa vận dụng đúng quy trình biên soạn đề kiểm tra và nhận xét bài làm của học sinh còn nặng tính chủ quan của người dạy.
- Hoạt động KTĐG trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học trên lớp chưa được quan tâm thực hiện một cách khoa học và hiệu quả.
III. Quan điểm đổi mới trong CT GDPT mới của VN
Đổi mới mục tiêu cơ bản của GD từ tập trung vào trang bị kiến thức, kỹ năng sang phát triển phẩm chất và năng lực người học,…
Nội dung chương trình phải đảm bảo chuẩn hoá, hiện đại hoá, hội nhập quốc tế;
Đổi mới phương pháp, phương tiện và hình thức tổ chức giáo dục nhằm phát triển phẩm chất và năng lực học sinh;
4.Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra, đánh giá chất lượng GD theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh
(Nguồn: Đề án đổi mới CT, SGK phổ thông 7/2015)
CHUẨN GDPT MỚI
PHẨM CHẤT
- Yêu đất nước, con người;
- Sống mẫu mực;
- Sống trách nhiệm.

NĂNG LỰC CHUNG
- Năng lực tự học
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực thẩm mĩ
- Năng lực thể chất
Năng lực giao tiếp và ngôn ngữ
- Năng lực hợp tác
- Năng lực sử dụng Công nghệ thông tin và Truyền thông (ICT)
Năng lực tính toán
IV. Định hướng đổi mới KTĐG trong CT GDPT mới của VN?
1.Hội nhập với xu hướng chung của thế giới… đánh giá để phát triển học tập/vì sự tiến bộ học tập (Assessment for learning), nhằm hình thành các năng lực khác nhau cho người học.
2.Chuyển từ chủ yếu sử dụng đánh giá kết quả học tập cuối môn học (đánh giá tổng kết) nhằm mục đích xếp loại, sang sử dụng đa dạng các loại hình đánh giá, coi trọng đánh giá thường xuyên (quá trình) nhằm mục đích phản hồi điều chỉnh quá trình giảng dạy và học tập;
3.Chuyển từ chủ yếu đánh giá kiến thức, kĩ năng sang đánh giá năng lực của người học;
4.Chuyển từ đánh giá một chiều (GV đánh giá), sang đánh giá đa chiều (không chỉ giáo viên đánh giá mà học sinh cùng tham đánh giá - tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng)
5.Chuyển đánh giá từ một hoạt động độc lập với quá trình dạy học sang việc tích hợp đánh giá vào quá trình dạy học, xem đánh giá là một phương pháp dạy học
6.Sử dụng KT/công nghệ mới trong kiểm tra đánh giá GD: các KT đánh giá trên lớp; sử dụng các phần mềm thẩm định các đặc tính đo lường của công cụ đánh giá trong các đánh giá diện rộng, kỳ thi quốc gia…
www.themegallery.com
. Một số yêu cầu đối với kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học
+ Phải đánh giá được các năng lực khác nhau của học sinh
+ Đảm bảo tính khách quan
+ Đảm bảo sự công bằng
+ Đảm bảo tính toàn diện
+ Đảm bảo tính công khai
+ Đảm bảo tính giáo dục
+ Đảm bảo tính phát triển
V. Phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá theo định hướng năng lực
Đánh giá
HÌNH THỨC ĐÁNH GIÁ
Đánh giá qúa trình
Đánh giá tổng kết
Đánh giá lớp học
ĐÁNH GIÁ
LỚP HỌC
Đánh giá thông qua bài kiểm tra
Đánh giá thông qua quan sát
Đánh giá thông qua vấn đáp, thảo luận nhóm
HS tự đánh giá
Đánh giá đồng đẳng để phát triển năng lực hợp tác
Đánh giá dựa vào một số kỹ thuật thu nhận thông tin phản hồi khác
3. Định hướng xây dựng câu hỏi, bài tập đánh giá năng lực học sinh
3.1. Tiếp cận bài tập theo định hướng năng lực
-Trọng tâm không phải là các thành phần tri thức hay kỹ năng riêng lẻ mà là sự vận dụng có phối hợp
- Tiếp cận năng lực không định hướng theo nội dung học trừu tượng mà luôn theo các tình huống cuộc sống của học sinh. Nội dung học tập mang tính tình huống, tính bối cảnh và tính thực tiễn.
- So với dạy học định hướng nội dung, dạy học định hướng năng lực định hướng mạnh hơn đến học sinh.
3.2. Phõn lo?i b�i t?p theo d?nh hu?ng nang l?c
a) Co s? phõn lo?i BT
- Theo linh v?c n?i dung, chuong trỡnh.
- Theo d?ng cõu tr? l?i: b�i t?p tr?c nghi?m khỏch quan nhi?u l?a ch?n, b�i t?p tr? l?i ng?n, b�i t?p tr? l?i d�i (t? lu?n).
- Theo cỏc b?c c?a nang l?c nh?n th?c (tỏi hi?n, v?n d?ng, GQVD...).
– Theo chức năng lí luận dạy học, bài tập có thể là:
+ Bài tập học: Bao gồm các bài tập dùng trong bài học để lĩnh hội trí thức mới,
+ Bài tập đánh giá: Các bài kiểm tra ở lớp do GV ra đề hay các đề tập trung như các kì kiểm tra chất lượng, so sánh, các bài thi tốt nghiệp, thi tuyển.
– Theo dạng của các câu trả lời là “mở” hay “đóng” của bài tập, có các dạng sau: Bài tập đóng, bài tập mở, bài tập nửa mở.
Quy trình biên soạn câu hỏi/bài tập kiểm tra
Lựa chọn chủ đề
Xác định chuẩn KT-KN cần đạt
Lập bảng mô tả các mức độ đánh giá theo định hướng năng lực
Xác định các hình thức/công cụ đánh giá (các dạng câu hỏi, bài tập)
B1. Lựa chọn chủ đề
Các chủ đề dạy học căn cứ vào tài liệu CTGDPT của Bộ Giáo dục
B2. Xác định chuẩn kiến thức và kĩ năng
Căn cứ vào bộ chuẩn kiến thức kĩ năng Bộ đã ban hành 2006.
Chú ý : Hướng tới các năng lực hình thành sau khi học xong chủ đề đó
VẬN DỤNG CAO
VẬN DỤNG
HIỂU
BIẾT
B3. MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC
B4. Xác định các hình thức / công cụ đánh giá
Hình thức : TNKQ hay TN tự luận
60% câu hỏi và BT ở mức độ biết/ Hiểu
40% câu hỏi và BT ở mức độ vận dụng và vận dụng cao ( trong đó có thể là 30% mức độ vận dụng và 10% mức độ vận dụng cao)
Các dạng câu hỏi và BT:
Câu hỏi dạng đóng/ dạng mở
Câu hỏi định tính/ định lượng
Bài tập thực hành / thực nghiệm
Bài tập hình vẽ/ sơ đồ/ đồ thị
Bài tập gắn với thực tiễn, bài tập theo phong cách
XÂY DỰNG CÂU HỎI/ BÀI TẬP MINH HỌA THEO
CÁC MỨC ĐÃ MÔ TẢ
Chủ đề : Phản ứng hóa học
a. Mức độ nhận biết:
Câu 1: Quá trình nào sau đây có phản ứng hoá học xảy ra ?
1. Cồn để trong lọ không kín bị bay hơi.
2.Dây sắt được cắt nhỏ thành đoạn rồi tán thành đinh.
3. Hoà tan đường vào nước ta được dung dịch đường.
4. Vành xe đạp bằng thép bị phủ một lớp gỉ màu nâu đỏ.
5. Đèn tín hiệu giao thông chuyển từ màu xanh sang màu đỏ.
6. Tách khí oxi từ không khí.
Câu 2. Phương trình hóa học cho biết
A. tỉ lệ về số nguyên tử, số phân tử giữa các chất trong phản ứng.
B. số phân tử các chất tham gia phản ứng.
C. số phân tử các chất tham gia phản ứng.
D. tỉ lệ về khối lượng giữa các trong phản ứng.
Câu 3. Hoàn thành bảng sau:
Phản ứng hóa học xảy ra được khi các chất tham gia phản ứng (1)… với nhau, có trường hợp cần (2) …, có trường hợp cần (3)…

Câu 4. Dùng các từ thích hợp: tiếp xúc, chất xúc tác, đun nóng, nguyên tử, phân tử điền vào các chỗ trống trong các câu sau chấm
b. Mức độ thông hiểu
Câu 1.Các quá trình dưới đây là hiện tượng hóa học hay hiện tượng vật lý? Giải thích.
Hòa tan mực vào nước.
Khi đun ấm nước sôi thấy khói (hơi nước) bốc lên.
Sắt để ngoài không khí lâu ngày bị gỉ sét.
Tách muối ăn từ nước biển.
Câu 2. Viết phương trình chữ của các phản ứng sau:
1. Khí hidro tác dụng với khí oxi tạo thành hơi nước.
2. Đốt khí axetylen trong không khí sinh ra khí cacbonic và hơi nước.
3. Khí nitơ tác dụng với khí hidro tạo thành khí amoniac.
4. Dung dịch nước vôi trong có chứa canxi hidroxit tác dụng với khí cacbonic trong không khí, tạo ra canxi cacbonat làm nước vôi trong vẩn đục.
5. Nung đá vôi chứa canxi cacbonat tạo thành vôi sống là canxi oxit với hơi nước.
6. Đốt than (cacbon) trong không khí thu được khí cacbonic
Câu 3
1. Trong khi tiến hành thí nghiệm, dựa vào đâu mà em biết đã có phản ứng hóa học xảy ra?
2. Hãy chỉ ra dấu hiệu nhận biết có phản ứng hóa học xảy ra trong các quá trình sau:
a. Đun nóng thuốc tím kali pemanganat (màu tím) sau một thời gian chuyển thành màu đen là mangan đioxit.
b. Thổi hơi vào dung dịch nước vôi trong chứa canxi hidroxit, thì trên bề mặt xuất hiện một váng trắng là canxi cacbonat.
c. Thức ăn để lâu ngày bị ôi thiu.
d. Sao chổi là một hành tinh mà khi di chuyển, kéo theo vô vàn những hạt bụi vũ trụ. Khi tiến gần đến Mặt trời, các hạt bụi này bốc cháy, sáng rực và ánh sáng này có thể nhìn thấy từ Trái đất.
c. Mức độ vận dụng
Câu 1 . Cho phương trình hóa học sau:
2Al(OH)3 + 3H2SO4 → Al2(SO4)3 + 6H2O.
Tổng số nguyên tử có trong phân tử các chất tạo thành sau phản ứng là:
A.16 B. 26 C. 35 D. 44
Câu 2. Ghi lại phương trình chữ và nêu dấu hiệu xảy ra phản ứng của các hiện tượng mô tả sau đây:
a. Sắt cháy trong oxi không có ngọn lửa, không khói nhưng sáng chói, tạo ra các hạt nhỏ nóng chảy màu nâu là oxit sắt từ. 
b. Lưu huỳnh cháy trong không khí với ngọn lửa nhỏ, màu xanh nhạt. Đưa lưu huỳnh đang cháy vào bình oxi nó cháy mãnh liệt hơn nhiều tạo thành khói màu trắng (chủ yếu là lưu huỳnh đioxit).
Câu 3. Cho kim loại nhôm tác dụng với axit sunfuric H2SO4 tạo ra khí hyđro H2 và chất nhôm sunfat Al2(SO4)3.
a. Lập phương trình hóa học của phản ứng.
b. Cho biết tỷ lệ giữa số nguyên tử nhôm lần lượt với số phân tử của ba chất trong phản ứng.
a) Thế nào là phản ứng hoá học? Chất nào là chất phản ứng (tham gia), là sản phẩm? Dùng sơ đồ trên để minh họa.
b) Số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố trong sơ đồ trên có thay đổi không? Hãy cho biết tỉ lệ về phân tử giữa các chất trong phản ứng hoá học trên.
Câu 4 : Đốt cháy khí metan (CH4) trong không khí thu được khí cacbonic và hơi nước (theo sơ đồ sau):

d. Mức độ vận dụng cao

Câu 1. Hòa tan hoàn toàn 6.1022 nguyên tử nhôm cần dùng vừa đủ x phân tử axit sunfuric (H2SO4), sau phản ứng tạo thành y phân tử muối nhôm sunfat (Al2(SO4)3) và z phân tử hiđro. Giá trị của x, y, z lần lượt là:
A. 9.1022, 3.1022, 9.1022 B. 3.1022, 9.1022, 9.1022
C. 6.1022, 3.1022, 9.1022 D. 9.1022, 3.1022, 6.1022
Câu 2 . Hãy giải thích vì sao:
a. Khi nung nóng canxi cacbonat CaCO3 thì thấy khối lượng giảm đi.
b. Khi nung nóng miếng đồng thì thấy khối lượng tăng lên.
Câu 3. Cho 44, 2 gam hỗn hợp 2 muối gồm X2SO4 và YSO4 tác dụng vừa đủ với dung dịch BaCl2 hết 62,4 gam, thu được 69,9 gam kết tủa BaSO4 và 2 muối tan. Tính khối lượng hai muối tan thu được sau phản ứng.
Câu 4. Có thể điều chế bao nhiêu kg nhôm từ 1tấn quặng boxit có chứa 60% nhôm oxit, biết hiệu suất phản ứng là 95%. Cho biết phản ứng điều chế nhôm:
2Al2O3 4Al + 3O2
Câu 5. Nung 2,45 gam một chất hoá học Y thấy thoát ra 0,96 gam khí O2. Phần rắn còn lại chứa 52,35% khối lượng Kali và 47,65% khối lượng clo. Tính khối lượng của nguyên tố kali và clo có trong hợp chất Y.



CÂU HỎI LIÊN QUAN ĐẾN THỰC TIỄN
Mưa axit
Câu 2:Hãy đọc đoạn văn bản trích dẫn sau:
Mưa axit được phát hiện ra đầu tiên năm 1952 nhưng đến những năm 1960 thì các nhà khoa học mới bắt đầu quan sát và nghiên cứu về hiện tượng này. Thuật ngữ “mưa axit” được đặt ra bởi Robert Angus Smith vào năm 1972.Trong thành phần các chất đốt tự nhiên như than đá và dầu mỏ có chứa một lượng lớn lưu huỳnh, còn trong không khí lại chứa nhiều nitơ. Quá trình đốt sản sinh ra các khí độc hại như - lưu huỳnh đioxit (SO2) và nitơ đioxit (NO2). Các khí này hòa tan với hơi nước trong không khí tạo thành các axit sunfuric (H2SO4) và axit nitric (HNO3). Khi trời mưa, các hạt axit này tan lẫn vào nước mưa, làm độ pH của nước mưa giảm. Nếu nước mưa có độ pH dưới 5,6 được gọi là mưa axit. Do có độ chua khá lớn, nước mưa có thể hoà tan được một số bụi kim loại và oxit kim loại có trong không khí như oxit chì,... làm cho nước mưa trở nên độc hơn nữa đối với cây cối, vật nuôi và con người. Trong đề tài “Đánh giá hiện trạng mưa axit ở Việt Nam” của Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường, ở các thành phố công nghiệp lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP .HCM, … lượng mưa axít luôn cao hơn gấp 2 tới 3 lần so với các khu vực có giá trị sinh thái cao như Cúc Phương, Nha Trang, Cà Mau...
Câu hỏi : Theo em, hiện tượng mưa axit trong văn bản này đề cập đến những loại đơn chất, hợp chất nào?
Câu 4. Trước khi ăn rau sống, người ta thường ngâm chúng trong dung dịch nước muối ăn trong thời gian từ 10 -15 phút để sát trùng. Vì sao dung dịch nước muối ăn (NaCl) có tính sát trùng?Vì sao cần thời gian ngâm rau sống dài như vậy?( Trích đề thi HSG TP Hà Nội năm học 2014- 2015)
Dung dịch muối ăn (NaCl) có nồng độ muối lớn hơn nồng độ muối trong các tế bào của vi khuẩn, nên do hiện tượng ( khuyếch tán) thẩm thấu, muối đi vào tế bào, làm cho nồng độ muối trong vi khuẩn tăng cao, và có quá trình chuyển nước ngược lại từ tế bào vi khuẩn ra ngoài. Vi khuẩn mất nước nên bị tiêu diệt. Do tốc độ khuếch tán chậm nên việc sát trùng chỉ có hiệu quả khi ngâm rau sống trong nước muối từ 10 -15 phút.
Câu5. Sau khi thu hoạch lúa, một lượng lớn rơm, rạ được tận dụng cho nhiều mục đích khác nhau như trồng nấm, làm thức ăn cho trâu, bò, ủ trong bể biogas, hay đốt lấy tro bếp trộn với phân chuồng để bón cho cây trồng. Tại sao khi bón phân chuồng hoặc phân bắc, người nông dân thường trộn thêm tro bếp? ( Trích đề thi chuyên Hóa TP Hà Nội năm học 2014- 2015
Về phương diện hóa học, khi bón phân chuồng hoặc phân bắc thì người nông dân thường trộn thêm tro bếp vì:
Trong tro bếp có chứa các nguyên tố kali, magie, canxi và một số nguyên tố vi lượng nên khi bón phân chuồng hoặc phân bắc khi trộn thêm tro bếp sẽ giúp bổ sung đầy đủ lượng dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng.
          Một lý do khác khi bón tro bếp cho cây trồng dựa vào khả năng điều chỉnh pH của tro bếp. Có những loại cây trồng không thích hợp với đất chua, bón tro bếp làm giảm độ chua của đất.
Hơn nữa khi bón cùng với tro bếp, tro sẽ làm cho phân chuống trở nên tơi xốp, cây cối dễ hấp thụ hơn.
BÀI TẬP THEO PHONG CÁCH
Bài 1:Dướitiêuđề “Axitsunfuric: hóa chất hàng đầu dùng trong nhiều ngành công nghiệp”,em hãy viết một đoạn văn để mô tả quá trình sản xuất và ứng dụng của axit này trong đó có sử dụng các từ: phân bón, phương pháp tiếp xúc, luyệnkim, chuyển hoá, tháp hấp thụ, trạng thái cân bằng, tốc độ phản ứng, chất xúc tác.
Bài 2: Xây dựng một sơ đồ tư duy hoặc sơ đồ nội dung có chứa các thuật ngữ:
Bài 3: Hãy vẽ 1 bức tranh hoặc sơđồ mô tả những lưu ý khi sử dụng axit sunfuric để đảm bảo an toàn.
Bài 4: Khí sunfurơ có mặt trong khí thải từ các nhà máy sản xuất axit sunfuric.
a)Tại sao việc giải phóng một lượng lớn khí sunfurơ trong khí quyển gây ảnh hưởng không mong muốn (hoặc không tốt) đến môi trường?
b) Con người có thể làm gì để hạn chế mức độ phát thải của các khí thải trong các nhà máy sản xuất axit sunfuric?
c) Cho biết những ngành công nghiệp nào khác cũng phát thải ra khí sunfurơ?
Bài 5: Hãy tưởng tượng có một sự cố rò rỉ khí sunfurơ xảy ra tại một nhà máy X sản xuất axit sunfuric. Như một hệ quả, các cơ quan chức năng tại địa phương sẽ mời đại diện của nhà máy đến để làm việc và yêu cầu họ có một buổi trao đổi với người dân địa phương về những ảnh hưởng của sự cố liên quan đến sức khỏe,an toàn và vấn đề môi trường xung quanh họ .
a) Với vai trò là người đại diện cho nhà máy X, em hãy thiết kế một tờ rơi quảng cáo cuộc họp và làm nổi bật các vấn đề chính cần đề cập.
b) Hãy liệt kê những điểm mà người quản lí có thể muốn làm cho người dân quan tâm.
Bài 6: Theo báoVietnamnetngày 4/11/2014 một vụ lật xe chở axit tại khu vực vòng xoay Võ Nguyên Giáp –Bùi Văn Hoa (TP Biênhòa-ĐồngNai ) bốc khói và mùi khiến cả khu vực náo loạn”
1. Bạn hãy đề xuất phương án giải quyết.
2. Nếu là xe chở axitsunfuric đặc bạn hãy dự đoán điều gì sẽ xảy ra? Cho biết biện pháp khắc phục sự cố?
Ví dụ 1: Quan sát hình vẽ dưới đây và cho biết khi nhỏ dd AgNO3 vào dd HCl thì vị trí kim cân thay đổi như thế nào?


Ví dụ 2: Quan sát hình vẽ mô tả TN nhiệt phân muối NaHCO3 cho biết vì sao ống nghiệm đựng muối NaHCO3 được lắp miệng hơi nghiêng xuống?
-Xác định các chất A, B trong dụng cụ. Nêu hiện tượng xảy ra trong ống nghiệm đựng chất B.
BÀI TẬP HÌNH VẼ/SƠ ĐỒ / ĐỒ THỊ
XÂY DỰNG MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA